Ölüyü üç şey tâkib eder:

"Ölüyü üç şey tâkib eder. Âilesi, malı, ameli, Bunlardan ikisi geri gelir, biri kalır. Âilesi ve malı geri gelir. Ameli yanında kalır." Buhari, Müslim

Sorular için aşağıdaki sınıflarda yer alan ünitelere tıklayın.

4. SINIF: 1. Ünite, 2. Ünite, 3. Ünite, 4. Ünite, 5. Ünite, 6. Ünite

5. SINIF: 1. Ünite, 2. Ünite, 3. Ünite, 4. Ünite, 5. Ünite, 6. Ünite

6. SINIF: 1. Ünite, 2. Ünite, 3. Ünite, 4. Ünite, 5. Ünite, 6. Ünite

7. SINIF: 1. Ünite, 2. Ünite, 3. Ünite, 4. Ünite, 5. Ünite, 6. Ünite

8. SINIF: 1. Ünite, 2. Ünite, 3. Ünite, 4. Ünite, 5. Ünite, 6. Ünite

Burada yer alan sorular, derslerde işlenen ünite konularını hatırlatmak ve yazılı sınavlara hazırlanırken klasik sorulara örnekler vererek çalışmalarınıza yol göstermek içindir. Lütfen yorumlarınızda “bu soruların cevapları niye yok” diye gereksiz yazılar yazmayınız. Sorulara cevap arayanların derslerde işlenen konuları hatırlamak için ders kitap ve defterlerine bakmalarını ve ayrıca sitemizde yer alan yazı ve site adreslerinde sorulara cevaplar aramalarını bekler, hepinize başarılar dilerim.

1.      Her şeyin bir ölçüye göre yaratılması ne demektir?

2.      Her şeyin bir ölçüye göre yaratıldığına örnekler veriniz.

3.      Her şeyin bir ölçüye göre yaratılmasının insana sağladığı yararlar nelerdir?

4.      İslam inancına göre kader ve kaza ne demektir?

5.      Kader kavramını tek kelime ile ifade edecek olursak onu anlatacak kelime nedir?

6.      Evrenin yasaları nelerdir?

7.      Yasa nedir? Yasaların sahip olduğu özellikleri yazınız.

8.      Fiziksel yasa neye nedir? Evrende hangi fiziksel yasalar vardır? Örnekler veriniz.

9.      Fiziksel yasalar ile evrenin düzeni arasındaki ilişki nedir? Açıklayınız.

10. Fiziksel yasalar evrende yaşama ortamını nasıl oluşturur? Açıklayınız.

11. Fiziksel yasalar, insan hayatını nasıl etkilemektedir? Açıklayınız.

12. Fiziksel yasaları araştıran bilim dallarına örnekler veriniz.

13. Biyolojik yasa ne demektir? Örneklerle açıklayınız.

14. Biyolojik yasaları araştıran bilim dallarına örnekler veriniz.

15. Evrenin fiziksel yasalarıyla biyolojik yasaları arasında nasıl bir ilişki vardır?

16. Biyolojik yasalarla insanın ilişkisi nasıldır?

17. Toplumsal yasa ne demektir?

18. Toplumsal yasaları araştıran bilim dalları nelerdir? Tanımlarıyla beraber…

19. Toplumsal yasalara örnekler veriniz.

20. Adalet nedir? Toplumda adalet nasıl sağlanır? …korunur?

21. Savaşlar niçin çıkmaktadır?

22. Barışın sağlanması ne ile olur?

23. Nasıl bir “iş sahibi” olunur? İşsizlik niçin toplumda artmaktadır?

24. Malların fiyatları nasıl oluşmaktadır? Fiyatların artması veya inmesi nasıl olur?

25. Toplumsal kriz ve ekonomik krizler nasıl neden çıkar?

26. Evlilikler ve boşanmalar neden ve nasıl gerçekleşmektedir?

27. Arkadaşlık ve dostluk ilişkilerinin sürdürülmesi nelere bağlıdır?

28. Mimari eserler niçin yapılmaktadır? Mimari eserler hangi sosyal ihtiyaçlardan ortaya çıkmıştır?

29.   Zekât ibadeti, insanların hangi sosyal ihtiyaçlarına yönelik emredilmiştir? (Konuyla ilgili bazı toplumsal olgular: Fakirlik, zenginlik, yardımlaşma, paylaşma, cimrilik, cömertlik, sosyal denge, sosyal barış…)

30. Toplumsal yasaları nasıl öğreniyoruz?

31. Toplumsal yasaları öğrenmede gazete ve dergi okumanın, televizyon izlemenin rolü nedir?

32. Toplumsal yasalara uymak insanlara ne kazandırır?

33. Toplumsal yasaları dikkate almamak ne gibi olumsuzluklara neden olur?

34. Toplumsal yasalara uymakla başarı ve mutluluğa ulaşma arasındaki ilişki nedir?

35. Trafik kuralları da bir toplumsal yasa mıdır? Niçin? Açıklayınız.

36. Kaderin toplumsal yasalarla ilişkisi nedir?

37. Toplumsal yasalara uymak insanlara ne kazandırır?

38. Toplumsal yasaları dikkate almamak ne gibi olumsuzluklara neden olur?

39. Kader ve kazanın evrensel yasalarla ilişkisini açıklayınız.

40. İrade nedir?

41. İnsanın iradesinde olan ve olmayan şeyler nelerdir? Örnekler veriniz.

42. “Külli irade” ve “cüzi irade” nedir? Açıklayınız.

43. Özgürlük nedir? Açıklayınız.

44. Özgürlük, niçin sorumluluğu gerektirir?

45. İnsanın özgürlüğü oranında sorumlu olması ne demektir? Açıklayınız.

46. İbadetlerin geçerli olabilmesinde özgür olma şartı niye aranır?

47. İnsanın kaderi ile özgürlüğü ve sorumluluğu arasındaki ilişkiyi açıklayınız.

48. Rızık nedir?

49. Kuranıkerim’de yer alan “Yeryüzünde yaşayan her canlının rızkı, yalnızca Allah’ın üzerinedir.” (Hud, 6) mealindeki ayet ne anlama gelmektedir?

50. İnsan için ancak çalıştığının karşılığının olması ne demektir? Açıklayınız.

51. “Kim kazanmazsa bu dünyada bir ekmek parası,

  Dostunun yüz karası, düşmanının maskarası!”  sözleriyle M. Âkif ERSOY bizlere ne mesaj vermektedir?

52. Ecel ve ömür ne demektir?

53. Her şeyin bir sonunun olması ne anlama gelmektedir? Açıklayınız.

54. Hayatın sonlu olduğunun bilinmesi, insan davranışlarını nasıl etkiler?

55. Tevekkül ne demektir? Doğru bir tevekkül ile yanlış bir tevekkül anlayışını karşılaştırarak açıklayınız.

56. Kader, rızk, tevekkül ve insanın sorumluluğu ile çalışma arasındaki ilişkiyi açıklayınız.

57. Doğru bir kader anlayışını yanlış anlayışlarla karşılaştırarak anlatınız.

58. Bir “trafik kazası” olayı üzerinden insanın kaderini, doğru bir kader anlayışıyla anlatınız.

59. Ayetelkürsi Kuranıkerim’in hangi suresinin hangi ayetidir?

60. Ayetelkürsi’yi yazınız.

61. Ayetelkürsi’nin anlamını yazınız.

62. Ayetelkürsi’de hangi konularda bilgiler verilmektedir?

63. Ayetelkürsi’ye adını veren “kürsü” ne demektir?

64. Ayetelkürsi’de geçen şefaat kavramı hakkında bilgi veriniz.

İgsaş İlköğretim Okulu’nda

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi

 I. Dönem Yazılı Sınav Tarihleri

1.      Yazılı Sınav Tarihleri
6A, 6B, 6C = 16/11/2009 Pazartesi Günü

7A, 7B, 7C = 18/11/2009 Çarşamba Günü

8A, 8B, 8C = 17/11/2009 Salı Günü

Performans Görevleri: Verilen görev kâğıtlarında yazıldığı gibidir.

7A, 7B, 7C = En Son Teslim Tarihi: 26/11/2009 Perşembe Günü

Önemli Hatırlatma!

Öğrenci yazılı sınava gününde girmediğinde, proje ve performans görevini zamanında yaparak teslim etmediğinde, yeniden sınav olabilmek ve daha sonra proje ve performans görevini yerine getirebilmek için velisinin yazılı olarak idareye bildireceği mazeretinin kabul edilmiş olması gerekir. Bunun dışında öğrenci o sınav ve görevinden not alamaz. Yani 0 “sıfır” not alır.

  DİNLEYİN:

KÜRSÎ

Taht. Kök anlamıyla üst üste katlanmayı, bir araya toplanmayı belirtir. Belli parçaların bir araya toplanmasından, üst üste eklenmesinden oluştukları için sandalye, koltuk, taht gibi üzerine oturulacak eşyaya kürsi denilmiştir. Mecâzî olarak da ilim, güç, egemenlik, sultan gibi anlamları dile getirir. Kur'an'da Allah'ın da bir kürsisi olduğu, bu kürsinin gökleri ve yeri içine aldığı belirtilir (el-Bakara, 2/255). Sözkonusu âyet bu özelliği nedeniyle Kürsi Âyeti (Âyetü'l-Kürsi *) olarak adlandırılır.

Allah'ın kürsisinin mahiyeti hakkında Kur'an'da bilgi verilmez. Hz. Peygamber (s.a.s)'den gelen rivayetlerde de bu konuda bir açıklama yoktur. Taberî'nin kaydettiği bir hadise göre yedi gök kürsi içinde bir kalkan içine atılmış yedi dirhem gibi kalır. Ebu Zer'in rivayet ettiği bir hadis de Kürsi'nin arş karşısındaki durumunu belirler: "Arş içinde Kürsi, yeryüzünde bir çölün içine atılmış demir bir halka (yüzük) kadardır" (İbn Kesir, Tefsiru'l-Kur'ani'l-Azım, I, 309).

Ayetü'l-Kürsi'de sözkonusu edilen Allah'ın Kürsisi'ne müfessirlerce getirilen yorumlar başlıca dört görüş çevresinde toplanır. Râzi'nin özetlediği (Tefsir-i Kebir, Ankara, 1989, c.5, s.420-421) görüşlerden birincisine göre Kürsi, gökleri ve yeri kaplayan büyük bir cisimdir. Bu görüştekilerden Hasan el-Basri ayrıca Kürsi'nin Arş ile aynı şey olduğunu söyler. Ona göre üzerine oturulması nedeniyle tahta bazen arş, bazen de kürsi denmektedir. Bazı bilginler Hasan el-Basri'ye karşı çıkarak kürsi ile arşın ayrı şeyler olduğunu savunurlar. Bunlardan bazıları Kürsî'nin Arş'ın altında, yedinci semanın üstünde olduğunu söylerken, İmam Süddî'nin de içinde olduğu diğerleri yerin altında bulunduğu görüşünü öne sürerler. Said İbn Cübeyr'in rivayet ettiğine göre ibn Abbâs Kürsî'nin Allah'ın ayakların koyduğu yer olduğunu söylemiştir.

İkinci görüş Kürsi'yi Allah'ın hükümranlığı, kudreti ve mülkü olarak yorumlar. Kürsi'nin cisimliğini redde yönelik bu görüşe göre ulûhiyyet (tanrılık) ancak kudretle olur ve oturulan yere kürsî dendiği gibi bazan üzerine oturana da kürsi adı verilir. Bu nedenle Allah'ın Kürsi'si O'nun hükümranlığına, dolayısıyla kendisine işarettir.

Üçüncü görüşe göre: Kürsi Allah'ın ilmidir. İlim, âlimin dayandığı şey olması bakımından kürsi olarak adlandırılır. Kendisine güvenilen, dayanılan âlimlere de kürsiler (kerasi) denilir. Bu nedenle âyetteki Kürsi Allah'ın ilmini ifade etmektedir.

Kürsi'nin Allah'ın büyüklüğünü, ululuğunu dile getirdiği yolundaki yorum dördüncü görüşü oluşturur. Keffâl'in diğerlerine yeğlediği bu görüşe göre Allah, büyüklüğünü anlatmak için insanların kolayca anlayabileceği benzetmeler yapar. Allah'ın evi (Beytullah, Kâbe), Allah'ın eli (Yed'ullah, Hacerü'l-Esved) gibi deyimler de aynı amaçla kullanılır. Bunları maddi anlamlarıyla anlamak doğru değildir ve kişiyi tecsim (Allah'ı cisim gibi düşünme) ve teşbih (Allah'ı insana benzetme) yanlışına götürür.

Müfessirlere göre Kürsi konusunda nassa dayalı bir delil olmadıkça te'vile gitmek doğru değildir. Bu nedenle Kürsi'ye ilişkin âyetin açık anlamına uygun ilk görüşün doğru kabul edilmesi gerekir. Ancak bu görüşten yola çıkarak Allah'ın cisim olduğu, insanlara benzediği gibi bir sonuca varmaktan da sakınmak gerekir.

Ahmet ÖZALP

ŞEFÂAT

Bir kimsenin bağışlanmasını istemek; bir kimseden, başka bir kimse için iyilik yapmasını ve zarardan vazgeçmesini rica etmek; yardım etmek; başkası hesabına yalvarmak, rica etmek; birinin önüne düşüp işinin görülmesi için dua ve niyazda bulunmak. Şefâat edene eş-şâfi', eş-şefi (başkası lehine taleb eden) denilir.

Bu ayette şefâat; aracı olmak, yardım etmek ve öncülük etmek anlamlarına gelir: "Kim güzel bir şefâatla (hayır ve iyiliklere aracı, vasıta olmakla) şefâat ederse, bundan kendisine bir sevab (hisse) vardır. Kim de kötü bir şefâatle (kötülüğe delil olmak ve yardım etmekle veya kötülük çığırını açmakla) şefâatde bulunursa, ondan kendisine bir günah payı vardır. Allah her şeye kadirdir" (en-Nisâ, 4/85) .

Şefâat-ı hasene, iman edip Allah'ın ve kullarının haklarına riayetle beraber, mü'minlerin iyiliği için uğraşmak, onları kötülüklerden ve zararlardan korumaya çalışmaktır. Şefaat-ı seyyie, mü'minlerin ve insanların zarara uğramaları ve kötülüklere düşmeleri için çalışmak ve kötülük çığırları açmaktır. Hangi hususta olursa olsun, bir insan, menfaat sağlayıp zarara uğramasını engelleme yolunda sırf Allah rızası için şefâatta bulunana dünyada ve ahirette bundan nasib ve ecir vardır. Kötülüğe ve zararlara sebeb olanın da bu şefâat-ı seyyienin vebal ve günahından nasibi vardır.

Ahiretteki şefâate gelince, dünyada işlenen bazı günahların âhirette cezalandırılmasından vazgeçilmesi için talebte bulunmak, aracı olmak ve bunun için dua etmektir. Şu halde şefâat, bir mü'minin günahlarının bağışlanması için Allah'a dua edip yalvarmaktır. Nitekim Hz. Peygamber (s.a.s.), "Her Peygamberin bir duası vardır. Ben ise, inşaallah duamı kıyamet gününde ümmetime şefâat etmek için saklamak istiyorum" buyurmuştur (Buhârî, Daavât, I; Tevhid, 31; Müslim, Nşr. M. Fuâd Abdulbaki, İman, 86).

Ahirette, kendilerine şefâat izni verilen her şefi'in şefâatının sınırı, Allah katındaki yakınlığı ve derecesi nisbetinde nail olacağı izin ve imkânın şâmil olduğu günahkâr mü'minler ile mütenasibtir. Şefâat olunacak mü'minlerin de şefâat edilmeye lâyık olmaları şarttır.

Allah'ın, kullarından faziletli birisinin diğer bir mü'min için hayır isteğine icabet ederek bundan bir zararı gidermesi, yahut onun günahlarını affetmesi, insanlara sonsuz nimet ve lütuflarının bir kısmıdır. Mü'minin, mü'min kardeşinin günahlarının affı için duası Allah katında ona şefâatı türündendir. Allah katında hayırlı bir kulun bu duası ister dünyada iken sağ olan mü'min için olsun, ister ölmüş mü'min için olsun yahud âhirette meydana gelsin aynıdır. Dünyada iken Hz. Peygamber (s.a.s.)'in mü'minlere duası, onlara bir çeşit şefâatidir. O daha bu dünyada hayatta iken mü'minlere dua ederek şefâatta bulunmuştur. Nitekim Hz. Âişe (r.an)'nın naklettiğine göre, Rasûlüllah (s.a.s.) çok defa geceleri yatağından kalkar, mü'min ölülere Allah'tan mağfiret istemek için "Bakîu'l-Ğarkad" mezarlığına giderdi (Müslim, Cenaiz, 35).

Yüce Allah'ın kendi yanında mukarreb ve derecesi yüksek bir kulunun diğeri hakkında şefâatını -birine kendi katında itibarı olduğunu göstererek ikram için, ötekine zayıf ve muhtaç olduğundan rahmet olarak- kabul etmesine aklen hiçbir engel yoktur. Allah'ın âhirette, peygamberlerine ve râzı olduğu bir takım zatlara şefâat etmeleri için müsaade etmesi, kendisinin bileceği adalet ve lütuf kanununa dahil olan hikmetindendir. Uhdesinde kul hakları bulunanlar hariç, günahkâr mü'minleri Allah Teâlâ'nın, Lütuf ve fazlıyla affetmesi caiz olunca, peygamberler, mukareb ve iyi kimselerden birinin şefâatına mazhariyetleri halinde bunların Allah'ın mağfiretine nail olmaları da mümkündür.

Ahirette şefâatın olacağı Kitab ve sünnetle sabittir:

Peygamber, velî, şehid ve bildikleri ile amel eden imanlı âlimler ve kâmil mü'minler gibi Allah'ın müsaade ettiği, rızasına mazhar olmuş, nezdinde bir değer ve yakınlığa erişmiş kimselere şefâat etme izni verilebilecektir (el-Bakara, 2/255; Yûnus, 10/3; Meryem, 19/87; Tâhâ, 20/109; ez-Zuhruf, 43/86).

Peygamberler ve diğer şefâatçıların şefâatları, Allah'ın râzı olacağı ve haklarında şefâat edilmeğe izin verdiği kimseler hakkında olacaktır (el-Enbiyâ, 21/27-28; ed-Duhân, 44/41-42; Buharî, Cihad, 189; Müslim, İmare, 6).

Kâfirler için şefâat kapıları kapalıdır (el-Bakara, 2/48, 123, 254; en-Nisâ, 4/116; el-A'râf, 7/53; el-Mü'min, 40/18; es-Secde, 32/4; ez-Zümer, 39/44; el-Müddessir, 74/48; el-İnfitâr, 82/19). Peygamberler bile kâfirlere şefâat edemeyeceklerdir. Kâfirler layık oldukları cezâlarını çekeceklerdir. Hz. İbrahim'in -âhirette babası ile karşılaştığında- onun için hiçbir şefâatta bulunamaması, Allah'tan "Kâfirlere ben cenneti haram kıldım " cevabını alması da buna delâlet eder (Buharî, Tefsir, Sûre 26). Bu konuyla ilgili olarak (bkz. Buharî, Enbiya, 8; Tefsir, Sûre 6; Rikak, 45, 53; Müslim, Fadail, 9). Yalnız Hz. Peygamber (s.a.s.) bir hadisinde, şefâatı sebebiyle amcası Ebû Talib'in ateş çukurunun topuğuna kadar gelen yerinde bulunacağını söylemiştir (Buharî, Meğazi, 73; Müslim, İman, 90). Bu da sadece Rasûlüllah'a tanınan bir şefâat hakkı olsa gerektir. Çünkü Ebû Talib, Rasûlüllah'a pek çok yardım ve iyiliklerde bulunmuştur.

Peygamberlerin şefâatı: Âhirette peygamberlerin hepsine mü'minlere şefâat etme hakkı tanınmıştır (Buhârî, Rikak, 45; Tevhid, 33; Müslim, İman, 81;Ebû Dâvûd, Cihâd, 26;Ahmed b. Hanbel, Müsned, III, 94 vd. 325, V, 43; Tirmizî, II, 66).

Her peygamber kendi ümmetine şefâat edecektir (Buhârî, Tefsir Sûre 18). İnsanlar muhakeme olunmak için mahşerde toplandıklarında, peygamberler, "Allah'ım selâmet ver, Allah'ım selâmet ver" diye duâ edeceklerdir (Buhârî, Rikak, 52; Müslim, İman, 81). Peygamberlerin ve Hz. Peygamberin şefâatı "Şübpesiz ki Allah, kendisine eş tanınmasının (şirk kosulmasının) günahını yargılamaz. Ondan başka dileyeceği kimsenin günahını mağfiret eder" (en-Nisâ, 4/116) âyetinin hükmünce, Allah'ın izniyle mü'minlere şamil olabilecektir. Nitekim Hz. Peygamber (s.a.s.) hadislerinde büyük günah işleyenler de dahil, mü'minlerin şefâatına nail olacaklarını söylemiştir (Buhârî, Rikak, 51; Ebû Dâvûd, es-Sünne, 20; Tirmizi, II, 66).

Peygamberler içinde ilk defa şefâat edecek ve şefâatı kabul olunacak peygamber, Hz. Muhammed (s.a.s.)'dir. (Müslim, Fadâil, 2). Âhirette Hz. Muhammed (s.a.s.)'in bu ilk şefâatı, mahşer halkının muhakemeye başlanılması hakkındaki umûmî ve büyük şefâattır. Hz. Peygamber (s.a.s.)'in bir çok hadis kitaplarında zikredilen bu büyük şefâatının (eş-Şefâ'atü'l'uzmâ) ana hatları şöyledir: Allah, insanların hepsini düz ve geniş bir sahâda hüküm ve hesab için toplayacaktır. Orada insanların meşakkat ve gamı dayanılmayacak bir dereceye varacaktır. Bu sırada insanların bir kısmı, diğer bir kısmına, "Size erişen şu fâciayı görmüyor musunuz? Rabbinize size şefâat edecek birisine gidiniz" derler. Sırasıyla Âdem (a.s.), Nûh (a.s.), İbrahim (a.s.), Mûsâ (a.s.) ve İsâ (a.s.) peygamberlere gelirler. Bu peygamberlerden her biri onları diğerine gönderir. Nihayet Hz. İsâ, onları Hz. Muhammed (s.a.s.)'e gönderir. O vakit Hz. Peygamber (s.a.s.) Arş'ın altında secdeye kapanır. Allah ona secdesinde yapılacak hamdlerin en güzelini ilham eder. O Allah'a hamdettiği sırada "Başını kaldır, işte, verilir. Şefâat eyle şefâatın kabul olunur" cevabını alır. Muhakemeye başlanır. Bundan sonra Hz. Peygamber'in şefâatıyla imanlılardan bir miktar cehennemden çıkarılır. Rasûlüllah, bir kaç defa daha secdeye kapanarak Allah'a hamd ve dua eder. En nihayet onun şefâatıyla, Allah'ın izin ve takdiri dahilinde mü'minlerden büyük bir çoğunluk cehennemden çıkarılacaktır. İşte Hz. Peygamber (s.a.s.)'in haiz olduğu bu şefâat makamı "Makâm-ı Mahmûd"dur (el-İsrâ', 17/79; Buhârî, Tevhid, 24; Müslim, İman, 84).

Hz. Peygamber'in şefâatıyla hesaba ve sorguya çekilmeden Cennet'e girecekler de olacaktır (Buhârî, Tefsir, Sûre 18; Müslim, İman, 84).

Cennet'te derecelerin artırılması için ilk şefâat edecek peygamber Hz. Muhammed (s.a.s.)'dir. Bundan dolayı Hz. Peygamber bir hadisinde, "Cennet'te insanların ilk önce şefâatte bulunanı benim" buyurmuştur (Müslim, İman, 85).

Mu'tezile, Cennet'te derecelerin artırılması için yapılacak şefâattan başka şefâatları kabul etmez.

Muhiddin BAGCECI

Kaynak: Şâmil İslâm Ansiklopedisi

Fotoğrafçılık Kulübü

IHH'nın 4. Yetim buluşmasında Ömer KARAOĞLU'nun Yetimler için bestelediği ve 3 ayrı dilde seslendirdiği yeni bestesi.

http://dinvekultur.azbuz.com/viewVideo.jsp?videoId=41000000001176637